Özet
Arizona’da IDEA şikâyetleri ADE Dispute Resolution’a, duruşma ise OAH’nin tarafsız ALJ sürecine gider. Duruşma kararı sonrasında mahkemeye başvuru süresi, kararın alınmasından itibaren 35 takvim günüdür; bunu federal 90 günle veya eski belgedeki karar tarihi ifadesiyle değiştirmeyin.
Neden gerekli?
Doğru yol, başvuru süresini, dilekçenin kopyalanacağı kişiyi, tercüme desteğini ve kararın nasıl inceleneceğini belirler.
Temel koşullar
- IEP/değerlendirme, ön yazılı bildirim, olay/alındı tarihleri ve istediğiniz çözümü hazırlayın; gerekli imza, çocuk/okul ve iletişim bilgilerini resmî formda kontrol edin.
Nasıl ilerlenir?
IEE isteğini PEA’ya verin
Kamu değerlendirmesine katılmıyorsanız okulun özel eğitim yöneticisine (director/coordinator) kamu gideriyle IEE isteğini ve değerlendirmeyi belirtin; yer/değerlendirici ölçütlerini alın. Arizona güvenceleri ortak federal koşulları kullanır: kurum gereksiz gecikmeden IEE’yi sağlar veya kendi değerlendirmesini savunmak için duruşma ister; itiraz edilen her değerlendirme başına 1 kamu gideriyle IEE ve ölçüt sınırı vardır. Sadece raporu özel satın almanız geri ödeme garantisi değildir.
Arabuluculuk için güncel formu kullanın
ADE’nin Mediation sayfasından ebeveyn veya PEA istek yapabilir; süreç ücretsiz ve iki taraf için gönüllüdür. Eyalet nitelikli/tarafsız arabulucuyu sağlar, görüşmeler gizli ve imzalı anlaşma bağlayıcıdır. Arabuluculuk duruşma/diğer hakları geciktiremez; isteğin diğer başvuru sürelerini kendiliğinden durdurduğunu varsaymayın.
Eksiksiz eyalet şikâyetini ve kopyasını verin
Kişi veya kuruluş ADE/ESS’a imzalı yazılı IDEA/uygulayıcı eyalet özel eğitim şikâyeti verebilir; mektup veya örnek/çevrim içi form, posta/e-posta/faks yolları vardır. İhlal, şikâyetin alınmasından önceki en fazla 1 yılda olmalıdır; hizmet veren PEA’ya aynı anda kopya gönderilmesi gerekir. ADE, kopya gönderilmemiş olsa bile başvuruyu kabul edebileceğini belirtir; bu, sizin kopya görevinizi kaldırmaz. Gerekli bilgiler tamamlanıp başvuru alınmış sayıldığında 60 takvim günlük inceleme uygulanır. Mesai dışı teslim sonraki iş günü alınmış sayılır; onay yazısını ve eksik alan bildirimini izleyin.
Yazı veya dil yardımı isteyin
Şikâyeti yazılı hazırlayamıyorsanız veya ev diliniz İngilizce/İspanyolca değilse ADE Dispute Resolution 602-542-3084 üzerinden yardım isteyin. Duruşmada PEA’nın ebeveyne yazışmaları, due process isteği dahil, İngilizce ve evin birincil dilinde verilmelidir. Uygulama dilinizi kendi dil/iletişim ihtiyacınızın yerine saymayın; ihtiyacınızı açıkça belirtin.
Duruşma dilekçesini karşı tarafa ve ADE’ye iletin
Ebeveyn, karar hakları devredilmiş yetişkin öğrenci veya PEA; tanılama, değerlendirme, yerleştirme/FAPE için başvurabilir. Dilekçe karşı tarafa verilir ve ADE’ye kopyalanır; örnek form zorunlu değildir, gerekli alanları içeren mektup veya çevrim içi/posta/e-posta/faks kullanılabilir. Olağan süre bildiğiniz/bilmeniz gereken olaydan 2 yıldır; sorunun çözüldüğüne dair belirli yanlış beyan veya gerekli bilginin saklanması ebeveynin başvurusunu engellediyse istisna vardır. ADE dosyayı OAH’ye yönlendirir; atamadan sonra soruları ALJ’ye iletin ve ücretsiz/düşük maliyetli hukuki yardım listesini isteyin.
Olağan ve hızlandırılmış takvimi ayırın
Ebeveyn dilekçesinde, ortak yazılı feragat/arabuluculuk yoksa 15 takvim gününde çözüm toplantısı, 30 takvim günlük çözüm dönemi ve ardından ayarlanabilir 45 takvim günlük karar süreci vardır. Kanıt/değerlendirme paylaşımı 5 iş günü öncedir; ebeveyn kayıt/kararı ücretsiz alır. Disiplin dalında PEA’nın talebi aldığı tarihten 20 okul gününde duruşma ve duruşmadan 10 okul gününde karar gerekir; uzatma yoktur. Çözüm toplantısı 7 takvim günü ve dönem 15 takvim günüdür; olağan yeterlilik itirazı/yanıt/değişiklik süreçleri hızlandırılmış dilekçeye uygulanmaz.
Karar alındıktan sonra 35 takvim gününü izleyin
Nihai duruşma kararına karşı yetkili eyalet veya federal mahkemede medeni dava açılabilir. Güncel R7-2-405(H)(8) ve ADE prosedürü 35 takvim gününü kararın ALINMASINDAN sayar; zarfı/teslim kaydını saklayın ve kararın itiraz bildirimini hemen inceleyin. Eyalet şikâyeti kararı için aynı duruşma-kararı dava yolunu otomatik kullanmayın: uygun konu ve süresi varsa due process seçeneği ayrı değerlendirilir.
Dikkat edilecekler
- Şikâyet kararının düzeltici işlemi, başka bir itiraz var diye kendiliğinden durmaz. ADE’nin izlediği uygulama ve tamamlanma yazısını isteyin; aynı konu duruşmadaysa hangi şikâyet kısmının bekletildiğini yazılı alın.
Kaçınılacak hatalar
- 504 iddiasını ADE’nin IDEA şikâyeti gibi sunup kurumun aynı yetkiye sahip olduğunu varsaymayın; 504 medeni hak yolu ayrıca kullanılır.
Merak ettikleriniz
Eyalet şikâyeti için önce okulla görüşmek zorunlu mu?
Güncel prosedür yerel yönetici/özel eğitim sorumlusuyla önce görüşmeyi önerir; bunu resmî şikâyet hakkının zorunlu ön şartı saymaz. Gerekli içeriği ve süreyi karşılayın; tavsiye edilen görüşmeyi beklerken 1 yıllık sınırı kaçırmayın.
Resmî kaynaklar
- Due Process Procedures — revised July2025www.azed.gov
Arizona Department of Education, Dispute Resolution
- State Complaint Procedures — revised July2025www.azed.gov
Arizona Department of Education, Dispute Resolution
- Arizona Administrative CodeR7-2-401 — special education standardsapps.azsos.gov
Arizona Secretary of State / State Board of Education
- IDEA PartB Procedural Safeguards Notice — IEE and consentwww.azed.gov
Arizona Department of Education, Exceptional Student Services
- Mediation — request and no-cost voluntary processwww.azed.gov
Arizona Department of Education, Dispute Resolution
- About Dispute Resolution — local special-education director discoverywww.azed.gov
Arizona Department of Education, Office of Dispute Resolution
- FAQs: Section504 Accommodation Planswww.azed.gov
Arizona Department of Education, Exceptional Student Services
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel hukuki, mali veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez.