Özet

Bu rehber, Alabama satış hukukunun uygulandığı, satıcıdan aldığınız olağan ev eşyaları için sözleşmeye aykırılık ve garanti talebini ele alır. Yalnız fikrinizi değiştirdiğinizde önce satıcının iade politikasını okuyun. Ayıplı ürün, teslimde ret, kabulden sonra talep ve üreticinin ayrı garantisi aynı işlem değildir. Araçlara özgü lemon law, hizmetler ve bedensel zarar davaları ayrıca değerlendirilmelidir.

Neden gerekli?

Fiş ve garanti belgesi yararlıdır; ancak her garanti için üzerinde “guarantee” yazan bir belge gerekmez. Satışın temelini oluşturan somut vaat, ürün açıklaması veya örnek de açık garanti oluşturabilir. Yalnız satıcının övgüsü ya da değer hakkındaki görüşü yeterli değildir.

Temel koşullar

  • Satıcıyı, satın alma ve teslim tarihini, ürünün modelini, satış açıklamasını, fişi, sözleşmeyi, garanti ve varsa hizmet sözleşmesini hazırlayın. Kusurun ne zaman görüldüğünü, fotoğrafları, bildirim ve onarım kayıtlarını saklayın. Bunlar kanıt hazırlama önerileridir; her uyuşmazlık için tek bir zorunlu belge listesi değildir.
  • Kime başvurduğunuzu belirleyin: sözleşmedeki satıcının yükümlülüğü ile üreticinin verdiği ayrı yazılı garanti aynı değildir. Yazılı garantide kapsam, süre, başvuru adresi ve varsa onarım/uyuşmazlık çözüm yolunu okuyun.

Nasıl ilerlenir?

  1. Satıcının hangi garantileri verdiğini belirleyin

    Satıcı bu tür malların ticaretini yapan bir satıcıysa, geçerli biçimde kaldırılmamış veya değiştirilmemiş zımni “merchantability” garantisi, ürünün olağan kullanımına uygunluğunu da kapsar. Özel bir kullanım amacınızı sözleşme yapılırken bilen ve seçimde kendi uzmanlığına güvendiğinizi anlaması gereken satıcı için, geçerli istisnalar saklı kalmak üzere özel amaca uygunluk garantisi de doğabilir.

  2. Garanti kaldırma ve “as is” şartlarını inceleyin

    Genel kuralda “merchantability” garantisini kaldıran metin bu sözcüğü içermeli; yazılıysa belirgin olmalıdır. Özel amaca uygunluğu kaldıran şart yazılı ve belirgin olmalıdır. Ancak kanunda ayrıca, koşullar aksini göstermedikçe “as is/with all faults”, tarafların işlem alışkanlıkları ve ticari uygulama istisnaları vardır. Ürünü incelemiş veya incelemeyi reddetmiş olmanız yalnız o incelemenin ortaya çıkarması gereken kusurları etkiler. Açık bir satış vaadini onunla makul biçimde bağdaştırılamayan bir kaldırma şartı otomatik olarak silemez. Madde 7-2-316(5), (2) ve (3)(a) fıkralarının veya madde 7-2-317’nin tüketim mallarında bedensel zarar bakımından satıcının sorumluluğunu sınırlamak veya kaldırmak için yorumlanamayacağını da belirtir.

  3. Federal yazılı garanti sınırını da kontrol edin

    Tüketim ürünü için kendisi yazılı garanti veren tedarikçi, zımni garantileri kaldıramaz. Aynı tedarikçinin satışta veya sonraki 90 gün içinde ürün için sizinle hizmet sözleşmesi yapması da bu yasağı doğurur. Makul süreli yazılı garanti süresine getirilen zımni garanti sınırı ancak kanundaki dürüstlük, açık dil ve belirginlik koşullarıyla mümkün olabilir; “full” garanti için süre sınırı ayrıca yasaktır. Yalnız başka bir üreticinin garantili ürününü satan, kendisi garanti vermeyen mağazayı otomatik olarak aynı konumda saymayın.

  4. Teslimdeki sorunu gecikmeden bildirin

    Sözleşmeye aykırı teslimde, taksitli sözleşme ve çözüm sınırlamaları saklı olmak üzere tümünü reddetme, kabul etme veya ticari birimleri ayırarak kabul/ret seçenekleri olabilir. Ret, teslim veya sunumdan sonra makul süre içinde ve satıcıya zamanında bildirimle yapılmalıdır. Kabul yalnız imza değildir: inceleme fırsatından sonra ürünü tutacağınızı belirtmeniz, etkili ret yapmamanız veya satıcının mülkiyetiyle bağdaşmayan davranışınız da kabul sayılabilir. Ret sonrası malı kendi malınız gibi kullanmayın; kanundaki istisnalara tabi olarak satıcının alabilmesi için makul özenle muhafaza edin.

  5. Satıcının düzeltme hakkını dikkate alın

    Sözleşmenin ifa süresi bitmemişse satıcı zamanında bildirimle bu süre içinde uygun teslim yapabilir. Satıcı teslimin, indirimli veya indirimsiz, makul olarak kabul edileceğini düşünmüşse, zamanında bildirimden sonra uygun teslimle değiştirmek için ek makul süre hakkı da doğabilir. Bu nedenle her ret bildiriminin anında ve koşulsuz para iadesi sağladığını varsaymayın.

  6. Kabul ettiyseniz kusur bildirimini yine yapın

    Kabul edilen malın sözleşme bedeli ödenir; kabul ret yolunu kapatır, fakat tek başına diğer aykırılık çözümlerini ortadan kaldırmaz. Kusuru keşfettiğiniz veya keşfetmeniz gereken zamandan sonra makul süre içinde satıcıya bildirim yapmazsanız çözüm hakkınız engellenebilir. Kabul edilen maldaki ihlali ispat yükü alıcıdadır. Tarihli yazılı bildirim ve teslim kanıtını saklamak yararlıdır; bu “makul süre” için evrensel sabit bir gün sayısı yoktur.

  7. Kabulü geri alma şartlarını karıştırmayın

    Kabulü geri alma için aykırılık, ilgili malın sizin açınızdan değerini önemli ölçüde azaltmalıdır. Ayrıca ya zamanında giderilmeyen kusurun düzeltileceğine makul güvenle kabul etmiş olmalısınız ya da kusuru keşfetmeden kabulünüz, keşfin güçlüğü veya satıcının güvenceleriyle makul olarak açıklanmalıdır. Keşiften veya keşfetmeniz gereken andan sonra makul sürede, malda kendi kusurundan kaynaklanmayan önemli değişiklik olmadan bildirim yapın. Geri alma satıcıya bildirimle etkili olur; mal bakımından retle aynı hak ve yükümlülükler uygulanır.

  8. İstediğiniz çözümü sözleşme ve zararla eşleştirin

    Haklı ret veya haklı kabulü geri alma, ilgili mallar için ödenen bedeli geri isteme ve uygun diğer çözümlere yol açabilir; sözleşmenin tamamı için talep, ihlalin tüm sözleşmeyi etkilemesine bağlıdır. Malı kabul ederek tutuyorsanız gerekli bildirimden sonra zarar talebi farklı hesaplanır: garanti ihlalinde kural, kabul anı ve yerindeki gerçek değer ile garanti edilmiş değer arasındaki farktır; özel koşullar başka yakın zararı gösterebilir. Makul yan giderler ve ek zararlar ancak kanundaki koşullarla istenebilir. Sözleşmenin yalnız onarım/değişim öngörmesi, çözümün açıkça münhasır olup olmadığı ve temel amacını yerine getirip getirmediği önemlidir; bedensel zarar istisnaları korunur.

  9. Dava süresini garanti süresi sanmayın

    Satış sözleşmesi ihlali davasında genel süre, talep hakkının doğmasından itibaren 4 yıldır. İlk sözleşme bunu en az 1 yıla indirebilir; uzatamaz. Garanti ihlali çoğunlukla kusuru bilmeseniz de teslimde doğar; açıkça gelecekteki performansa uzanan ve keşfi o zamanı gerektiren garanti için keşif/keşfedilmesi gereken an istisnası vardır. Tüketim malının bedensel zararında başlangıç zarar anıdır. Süresinde açılıp yeni dava yolunu açık bırakarak sona eren bazı davalar için 6 aylık yeniden açma kuralı bulunur; gönüllü vazgeçme veya takipsizlik istisnadır ve durma kuralları saklıdır. Bunlar ürüne 4 yıllık garanti verildiği anlamına gelmez.

  10. Şikâyet ve mahkeme yolunu ayrı izleyin

    Attorney General’ın Consumer Interest Division birimine ayrıntılı şikâyet ve ilgili belgeleri sunabilirsiniz; bu bir dava değildir ve kurum özel avukatınız olmaz. Formun ekleri .jpg veya .pdf, dosya başına en çok 10 MB olabilir; atanmış uzmanın bilgileri posta bildirimiyle gelir. Mahkeme düşünüyorsanız Secretary of State’in county bazındaki Circuit Clerk dizininden ilgili yazı işlerini bulun; doğru mahkeme, yetki, form, güncel harç ve masrafları teyit edin. Olağan küçük alacak davasında faiz ve masraflar dışındaki 6000 dolar sınırını kontrol edin; her tüketici davasını bu usule sokmayın.

Dikkat edilecekler

  • Kusuru, fark ettiğiniz tarihi, satıcıya bildirimlerinizi, istediğiniz çözümü ve verilen yanıtları kısa bir zaman çizelgesinde tutun. Tüketici kurumuna şikâyetin dava süresini kendiliğinden durdurduğunu varsaymayın; zaman sınırı yaklaşırken ilgili hukuki yolu ayrıca değerlendirin.

Kaçınılacak hatalar

  • “As is” ifadesini bütün vaatleri, federal yazılı garanti kurallarını veya tüketim mallarında bedensel zarar sorumluluğunu silen tek bir cümle gibi okumayın. Mağazanın iade politikası ile ayıba ilişkin yasal talebi aynı değerlendirmeyin.

Merak ettikleriniz

Aldatma iddiam varsa aynı dava yolunu mu kullanırım?

Otomatik olarak değil. Deceptive Trade Practices Act ayrı koşul ve süreler getirir. Bu kanun uyarınca davada genel olarak en az 15 gün önceden, kişiyi ve aldatıcı davranış ile zararı makul ayrıntıyla belirten yazılı talep gerekir; eyalette işyeri bulunmayan veya eyalette malvarlığı tutmayan muhatap için kanunda istisna vardır. Yeterli yazılı uzlaşma teklifini reddetmeniz ek zarar ve avukatlık ücreti/masraf talebini etkileyebilir. Kanundaki genel keşif süresi 1 yıl, işlemden itibaren üst sınır 4 yıldır; Sözleşme veya garanti 3 yıldan uzunsa son süre, süresinin bitiminden itibaren 1 yıl ile aldatıcı davranışı keşfettiğiniz veya makul olarak keşfetmeniz gereken tarihten itibaren 1 yıldan hangisi önceyse odur. Bu kanunun yolu ile bazı hile/yanıltma yolları arasında hak seçimi sonuçları vardır. Bu ayrı davayı yalnız olağan garanti davasının adını değiştirerek başlatmayın.

Resmî kaynaklar

Genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel hukuki, mali veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez.