Özet
İngiltere'de dolandırıcılar; GOV.UK, HMRC, Home Office, NHS, DVLA, Royal Mail, bankalar ve diğer resmî kurumların adını kullanarak SMS, e-posta, telefon araması veya sahte internet siteleri aracılığıyla kişisel bilgilerinizi veya paranızı ele geçirmeye çalışabilir.
Resmî kurumlar sizden kısa mesaj veya e-posta yoluyla banka şifrenizi, kart bilgilerinizi veya tek kullanımlık doğrulama kodlarınızı istemez.
Şüpheli bir mesaj aldığınızda bağlantıya tıklamadan önce göndereni doğrulamanız ve yalnızca resmî internet sitelerini kullanmanız önerilir.
Genel çerçeve
En yaygın dolandırıcılık türleri: HMRC vergi iadesi mesajları, Home Office göçmenlik mesajları, NHS sağlık mesajları, DVLA sürücü belgesi mesajları, Royal Mail teslimat ücreti mesajları, sahte banka mesajları, sahte GOV.UK internet siteleri, WhatsApp ve sosyal medya dolandırıcılıkları.
Temel koşullar
- Şüphe işaretleri: acele ödeme baskısı, şifre/giriş kodu isteme, taklit alan adı veya beklenmeyen bilgi talebi. Yazım hatası olmaması güvenilirlik kanıtı değildir.
Nasıl ilerlenir?
Mesajdaki bağlantıya tıklamayın.
Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.
Resmî internet sitesini kendiniz açarak kontrol edin.
Gerekirse ilgili kurumla doğrudan iletişime geçin.
Bildirip kanıtı saklayın
Şüpheli e-postayı report@phishing.gov.uk adresine, SMS’i 7726’ya iletebilirsiniz. Para kaybında bankayı hemen arayın; suç bildirimi için bölgenize uygun yolu kullanın.
Kaçınılacak hatalar
- Resmî kurumlar banka şifrenizi istemez.
- Doğrulama kodlarınızı kimseyle paylaşmayın.
- İnternet adresini mutlaka kontrol edin.
- Şüpheli telefon görüşmelerinde görüşmeyi sonlandırıp kurumu kendiniz arayın.
- Emin olmadığınız hiçbir bağlantıya tıklamayın.
Merak ettikleriniz
HMRC bana SMS ile para iadesi göndereceğini söyledi. Güvenebilir miyim?
Bağlantıya tıklamadan önce mesajın doğruluğunu HMRC'nin resmî internet sitesinden kontrol edin. Şüpheli bağlantılar üzerinden kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.
Resmî kurumlar telefonla banka bilgilerimi ister mi?
Beklenmeyen aramada banka şifresi, PIN veya giriş kodu paylaşmayın. Bazı meşru ödeme/iade işlemleri bilgi gerektirebilir; arayanı kapatıp kurumu bağımsız resmî kanaldan doğrulayın.
Sahte GOV.UK sitesini nasıl anlayabilirim?
Alan adını dikkatle kontrol edin; mesajdaki bağlantıya güvenmek yerine kurumun resmî sitesini bağımsız olarak bulun. GOV.UK önemli bir resmî başlangıç noktasıdır, ancak bütün resmî hizmetler aynı alan adını kullanmaz: NHS gibi kurumların kendi resmî siteleri vardır. Adresi bağımsız ve güvenilir bir kaynaktaki kurum bilgileriyle karşılaştırın.
Dolandırıldığımı düşünüyorsam ne yapmalıyım?
İlgili bankanızla hemen iletişime geçin ve gerekiyorsa kartınızı bloke ettirin. İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda'da dolandırıcılık veya siber suçu Report Fraud üzerinden bildirin; İskoçya'da Police Scotland / 101 yolunu kullanın. Acil tehlike veya devam eden bir suç varsa 999'u arayın.
Resmî kaynaklar
- GOV.UK – Avoid and Report Internet Scams and Phishingwww.gov.uk
- Report Fraudwww.reportfraud.police.uk
İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda için güncel dolandırıcılık ve siber suç bildirim hizmeti.
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel hukuki, mali veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez.